Phỏm, nhiều nơi gọi là tá lả, là game bài cần tính toán hơn tiến lên: bạn không chỉ đánh bài đi mà còn phải ăn bài, ghép phỏm và giữ điểm rác thấp. Bài này giải thích luật phỏm phổ biến theo thứ tự một ván: chia bài, ghép phỏm, ăn cây, hạ phỏm, gửi bài, ù và tính điểm. Mỗi cổng game có thể đổi vài chi tiết như mức phạt ăn chốt, nên hãy đọc luật trong bàn trước khi vào ván thật.
Phỏm là gì và giá trị quân bài
Một phỏm là nhóm từ ba lá trở lên theo một trong hai kiểu:
- Cùng số, khác chất, ví dụ ba lá 7.
- Cùng chất, số liên tiếp, ví dụ 4-5-6 cơ.
Trong phỏm, A là lá nhỏ nhất và tính 1 điểm, J là 11, Q là 12, K là 13. Vì A nhỏ nhất nên dãy Q-K-A không phải phỏm. Hai lá có thể thành phỏm nếu thêm một lá gọi là cạ.
Chia bài và lượt đi
Phỏm dùng bộ 52 lá, từ 2 đến 4 người. Người đi đầu nhận 10 lá, những người khác nhận 9 lá. Phần bài còn lại úp ở giữa bàn làm nọc. Người đi đầu đánh một lá ra trước, sau đó lượt đi theo vòng.
Ăn bài và bốc nọc
Đến lượt, bạn có hai lựa chọn:
- Ăn: lấy lá người trước vừa đánh, nhưng chỉ khi lá đó ghép ngay được thành phỏm với bài trên tay.
- Bốc: rút một lá từ nọc.
Sau khi ăn hoặc bốc, bạn đánh ra một lá. Lá đã ăn phải được giữ trong phỏm, không được đánh ra lại.
Hạ phỏm và gửi bài
Sau khoảng bốn vòng, khi nọc gần hết, mỗi người lần lượt hạ các phỏm trên tay xuống bàn. Người hạ trước được ưu tiên. Sau khi hạ, bạn có thể gửi lá rác vào phỏm của người khác nếu lá đó ghép tiếp được, ví dụ gửi lá 8 cơ vào phỏm 5-6-7 cơ. Gửi bài là cách giảm điểm rác rất hiệu quả.
Các kiểu ù
Ù là khi toàn bộ bài trên tay ghép thành phỏm trước khi ván kết thúc. Người ù thắng ngay và những người còn lại đều thua. Một số kiểu hay gặp:
- Ù thường: mọi lá đều nằm trong phỏm.
- Ù tròn: ù với đủ 10 lá đều thành phỏm, nhiều bàn tính thưởng cao hơn.
- Ù khan: trên tay không có phỏm hay cạ nào, một số bàn cho tính là ù.
Danh sách ù và mức thưởng khác nhau theo từng cổng game.
Tính điểm, móm và ăn chốt
Khi không ai ù, mọi người cộng điểm các lá rác còn lại. Ai ít điểm nhất về nhất. Người không hạ được phỏm nào gọi là móm và xếp cuối, bất kể điểm.
Ăn chốt là ăn lá cuối cùng người trước đánh ra ở vòng cuối. Người bị ăn chốt thường bị phạt, và mức phạt tuỳ luật bàn.
Mẹo cho người mới
- Bỏ lá lớn như K, Q sớm nếu chưa ghép được, vì chúng nặng điểm.
- Để ý lá người sau cần ăn để tránh đưa bài cho họ.
- Giữ cạ đẹp, nhất là cạ cùng chất liên tiếp, vì nó có hai cửa để thành phỏm.
- Tập ở bàn nhỏ tới khi quen cách hạ và gửi bài.
Phỏm chỉ là một trong nhiều trò trên Cổng Game Việt. Các bài về luật và mẹo phỏm được gom ở chuyên mục phỏm đổi thưởng. Nếu thích trò phải tính toán khi xếp bài, bạn có thể xem thêm cách chơi mậu binh.
Câu hỏi thường gặp
Phỏm và tá lả có phải là một không?
Có. Đây là hai tên gọi của cùng một game bài, tá lả hay dùng ở miền Nam, phỏm hay dùng ở miền Bắc.
Có được ăn lá bài để tạo cạ không?
Không. Bạn chỉ được ăn lá giúp ghép ngay thành một phỏm hoàn chỉnh, không được ăn để tạo cạ hai lá.
Móm có phải luôn thua không?
Có, theo luật phổ biến người móm xếp cuối ván dù điểm rác thấp, trừ khi có người ù thì mọi người còn lại cùng thua.
Nội dung chỉ dành cho người từ 18 tuổi. Game bài đổi thưởng luôn có rủi ro mất tiền; hãy đặt giới hạn trước khi chơi và dừng lại khi vượt giới hạn.
